Wat is blaasontsteking bij katten?
Blaasontsteking, in medische termen cystitis, is een ontsteking van de binnenwand van de blaas. De wand raakt geprikkeld en gezwollen, waardoor je kat voortdurend aandrang voelt en pijn heeft bij het plassen. Dierenartsen spreken vaak van FLUTD: plasproblemen die uit de blaas en de plasbuis komen.
Bij katten is blaasontsteking meestal géén infectie. Bij meer dan de helft zit er geen bacterie en geen gruis in de urine; de blaaswand is ontstoken door stress en aanleg. Dat heet idiopathische cystitis. Daarnaast kan blaasgruis of een blaassteen de wand irriteren, en bij een kleiner deel, vooral oudere katten, gaat het om een echte bacteriële urineweginfectie.
Een gezonde kat plast twee tot vier keer per dag een flinke plas. Veel vaker, telkens weinig of niets, of naast de bak: dan speelt er iets met de blaas.
Hoe krijgt een kat blaasontsteking?
De oorzaak bepaalt de behandeling, en die kan de dierenarts alleen vaststellen met urineonderzoek. Dit zijn de oorzaken en risicofactoren die het vaakst spelen:
- Stress en spanning: een verhuizing, een nieuwe kat of hond, verbouwing, drukte in huis of een buurkat bij het kattenluik. Bij gevoelige katten reageert de blaaswand daarop (zie hieronder).
- Te weinig drinken: katten hebben van nature weinig dorst. Een kat die alleen droogvoer eet, maakt sterk geconcentreerde urine die de blaaswand prikkelt.
- Blaasgruis en blaasstenen: kristallen in de urine schuren langs de wand en kunnen bij katers de plasbuis afsluiten. Lees meer in het artikel over blaasgruis bij katten.
- Overgewicht en weinig beweging: zware binnenkatten plassen minder vaak en hebben vaker last.
- Problemen met de kattenbak: te weinig bakken, een vieze bak of een andere kat die de doorgang blokkeert. Je kat houdt het dan te lang op.
- Ouderdom en andere ziektes: boven de tien jaar maken nierproblemen, suikerziekte en een te snel werkende schildklier de urine verdund en de blaas kwetsbaar voor bacteriën. Alleen dan heeft een antibioticakuur zin; de dierenarts beslist dat op een urinekweek.
- Zeldzaam: een poliep, tumor of aangeboren afwijking van de urinewegen.
Blaasontsteking door stress: waarom het bij katten steeds terugkomt
De meest voorkomende vorm bij katten tussen de twee en zeven jaar is idiopathische cystitis, afgekort FIC. Idiopathisch betekent dat er geen bacterie, gruis of andere aanwijsbare oorzaak gevonden wordt. Wat er wél gebeurt: bij gevoelige katten reageert het zenuwstelsel sterker op spanning. De blaaswand krijgt meer prikkels, de beschermende slijmlaag wordt dunner en de wand raakt ontstoken. Daarom hangt deze vorm zo sterk samen met veranderingen in huis, en met verveling bij een binnenkat. Hoe je stress bij je kat herkent en wat je eraan doet, lees je in het artikel over stress bij katten.
Een episode zakt meestal binnen een week tot tien dagen af, maar bij ongeveer de helft van de katten komt het binnen een of twee jaar terug.
Let op bij katers: door de pijn en de kramp in de plasbuis kan een kater met stressblaasontsteking ineens helemaal niet meer plassen. Dat gaat niet vanzelf over; wat je dan ziet en waarom het spoed is, lees je in het artikel over blaasgruis bij katten.
Kat ruikt naar urine: is dat blaasontsteking?
Een kat die naar urine ruikt, heeft niet altijd blaasontsteking. Kijk eerst waar de geur vandaan komt:
- Natte of gele plekken op achterpoten en onderbuik: je kat verliest druppels door de pijnlijke aandrang, of hij kan door overgewicht of stijve gewrichten zijn achterkant niet meer goed wassen.
- Urine die wegloopt zonder dat je kat het merkt: dat wijst eerder op incontinentie bij katten dan op een ontsteking.
- Een scherpe, doordringende geur door het hele huis: een ongecastreerde kater die sproeit. Dat is markeergedrag, geen ziekte.
- Een sterke ammoniakgeur uit de bak bij een kat die ook veel drinkt: laat de nieren controleren.
Gaat de geur samen met vaak kleine beetjes plassen, miauwen op de bak of bloed in de urine, dan hoort de dierenarts ernaar te kijken.
