Jeuk bij paarden: oorzaken, schuren en kale plekken, en wat je doet

Wat is jeuk bij paarden, en wanneer is schuren normaal?

Jeuk is geen ziekte maar een signaal. De huid reageert op iets: een insectenbeet, een parasiet, een allergie of een droge, geïrriteerde huid. Een paard kan zich niet krabben zoals wij, dus het schuurt, bijt, rolt of stampt.

Niet elk schuren is jeuk. In het voorjaar en het najaar ruit je paard, en dan schuurt bijna elk paard meer. Dat is normaal zolang de huid heel blijft en het na een paar weken minder wordt. Schuurt je paard buiten de rui, op steeds dezelfde plek, of tot de haren eraf zijn? Dan is er meer aan de hand.

Hoe ontstaat jeuk bij paarden?

De meest voorkomende oorzaken van jeuk bij paarden zijn:

• Knutten: kleine mugjes waarvan de beet bij gevoelige paarden zomereczeem geeft.
• Andere insecten: vliegen, dazen en steekvliegen, vooral rond buik, hals en hoofd.
• Luizen: zichtbaar met het blote oog, vooral in de late winter.
• Mijten: vaak in de benen, vooral bij paarden met veel haar aan de onderbenen.
• Aarsmaden: wormen die hun eitjes rond de anus leggen en jeuk aan de staartwortel geven.
• Allergie of overgevoeligheid: voor een nieuwe deken, spray, shampoo of strooisel, of soms voor iets in het voer.
• Een droge, geïrriteerde huid: door zweet onder een deken, vaak wassen of een dikke wintervacht.

Schimmel en regenschurft jeuken meestal weinig. Die vallen eerder op door ronde kale plekken of pijnlijke korstjes. Het overzicht van die huidproblemen lees je bij eczeem bij paarden.

Jeuk in de zomer

Van april tot oktober zijn insecten de grootste boosdoener. Schuurt je paard vooral manen en staart kapot, en vooral rond de schemering? Dan is zomereczeem de eerste verdenking. Hoe je dat herkent en voorkomt, lees je in het artikel over zomereczeem bij paarden. Plotseling bulten over het hele lichaam kan ook netelroos zijn, een reactie op een beet, voer of een middel.

Jeuk in de winter

Heeft je paard jeuk in de winter, dan zijn luizen en mijten de eerste verdachten. Ze gedijen goed in een dikke, vochtige wintervacht en verspreiden zich makkelijk in een stal. Ook zweet onder een deken die te warm is, maakt de huid gevoelig.

Waar schuurt je paard? Staart, manen, hoofd of benen

De plek waar je paard schuurt, zegt veel over de oorzaak. Kijk bij goed licht en scheid de haren met je vingers.

• Staartwortel en onder de staart: denk aan aarsmaden. Je ziet afgebroken staartharen en soms een gelige korst rond de anus. Aarsmaden komen in een gewoon mestonderzoek vaak niet naar boven; de dierenarts kan een plakbandtest doen.
• Manen en staart, in de zomer: past bij zomereczeem. De manenkam wordt kaal en dik, de staart rafelig.
• Manen, hals en schoft, in de winter: kijk naar luizen. Je ziet ze als kleine grijze beestjes tussen de haren of als witte eitjes vastgeplakt aan de haren. Veel schilfers in de manen horen vaak bij dit beeld.
• Benen en kootjes: stampen, met de achterbenen tegen elkaar wrijven en in de benen bijten past bij mijten. Bij paarden met veel behang gaat dat vaak samen met mok.
• Hoofd: een paard dat zijn hoofd tegen jou of de muur schuurt, doet dat soms gewoon na het rijden door zweet onder het hoofdstel. Kale plekken op het hoofd zonder zweet als aanleiding laat je nakijken.
• Overal tegelijk, met bulten: wijst op een allergische reactie. Denk terug wat er nieuw is: voer, deken, spray, strooisel.

Is de plek kaal maar schuurt je paard nauwelijks? Dan is jeuk waarschijnlijk niet de oorzaak en is schimmel een betere kandidaat.

Wat doe je als je paard jeuk heeft?

Begin met kijken. Noteer waar je paard schuurt, sinds wanneer, op welk moment van de dag en of andere paarden op stal er ook last van hebben. Maak foto's van de plekken, dan zie je of het erger of beter wordt. Met die informatie kan de dierenarts de oorzaak sneller vaststellen. Bel de dierenarts als de huid open is, als je luizen of mijten vermoedt, of als het schuren na een week of twee niet minder wordt.

Tot de dierenarts er is

• Houd kapotgeschuurde plekken schoon en droog.
• Gebruik eigen poetsspullen, dekens en zadeldek voor dit paard zolang de oorzaak niet bekend is. Luizen, mijten en schimmel gaan makkelijk over.
• Stop met een nieuwe spray, shampoo of deken als het schuren daarna begon.
• Laat je paard niet zweten onder een te warme deken.
• Was niet vaker dan nodig; vaak wassen maakt de huid droger.

Jeuk bij paarden voorkomen

• Houd de stal droog en schoon, en maak bij luizen of mijten de hele stal goed schoon, tot in de kieren.
• Geef elk paard eigen poetsspullen en dekens.
• Poets regelmatig en kijk dan meteen tussen de haren van manen, staart en benen.
• Houd een gevoelig paard tijdens de schemering binnen of op een winderige wei, en gebruik in het knuttenseizoen een eczeemdeken.
• Kies dekens die passen bij het weer, zodat je paard er niet onder zweet.
• Maak de staartwortel en de huid rond de anus regelmatig schoon.
• Houd ruwvoer als basis en voer iets nieuws eerst een paar weken op zichzelf, zodat je ziet of de huid reageert.
• Laat de mest geregeld onderzoeken en ontworm in overleg met de dierenarts.