Kennelhoest bij honden: symptomen, verloop en wat je kunt doen

Wat is kennelhoest bij honden?

Kennelhoest is een besmettelijke infectie van de bovenste luchtwegen: keel, luchtpijp en soms de grote vertakkingen daaronder. Vergelijk het met een stevige verkoudheid bij mensen, alleen zit het bij honden vooral in de keel en duurt het langer. De officiële naam is infectieuze tracheobronchitis.

Er is niet één verwekker. Meestal is het een combinatie van een virus (vaak para-influenza of adenovirus) en de bacterie Bordetella bronchiseptica. Die combinatie bepaalt hoe ziek je hond wordt: alleen een virus geeft meestal een hinderlijke hoest en verder weinig, komt de bacterie erbij dan kan de infectie dieper in de luchtwegen zakken.

De naam is misleidend. Je hond hoeft niet in een kennel geweest te zijn; elke plek waar honden elkaar tegenkomen is genoeg. En niet elke besmette hond hoest: sommige honden snotteren alleen wat of hebben tranende ogen.

Hoesten heeft bij honden meer oorzaken dan kennelhoest alleen. Hoe je het geluid duidt en wanneer het iets anders is, lees je in het artikel over hoesten bij honden.

Hoe krijgt een hond kennelhoest?

De verwekkers zitten in de hoestdruppeltjes en het neusvocht van een besmette hond. Ze verspreiden zich door de lucht, via snuffelcontact en via gedeelde waterbakken, speelgoed en hekken. Een hond kan al besmettelijk zijn voordat hij zelf hoest, dus je ziet het niet aankomen.

De kans op besmetting is het grootst waar veel honden bij elkaar komen:

• pensions, asielen en dagopvang
• hondenscholen en puppycursussen
• de hondenspeelweide en drukke uitlaatplekken
• wedstrijden, shows en de trimsalon
• de wachtkamer bij de dierenarts

Een paar dingen maken een hond vatbaarder: stress (verhuizing, pension), een jonge of juist oude hond, veel blaffen waardoor de keel al geïrriteerd is, en koude, droge lucht in de winter. Honden met een korte snuit (mopshond, bulldog, Franse bulldog) hebben van zichzelf nauwere luchtwegen en krijgen het vaak zwaarder.

Kennelhoest ondanks vaccinatie: hoe kan dat?

Een gevaccineerde hond kan toch kennelhoest krijgen. Dat is geen falen van de prik. De vaccinatie beschermt tegen de belangrijkste verwekkers, Bordetella en para-influenza, maar niet tegen alle virussen die dezelfde hoest geven. Verder heeft de enting tijd nodig: de neusenting werkt na ongeveer drie dagen, de onderhuidse prik pas na twee tot drie weken. Een hond die vlak voor het pension is ingeënt, kan dus nog net te vroeg zijn.

Het verschil zie je in het verloop. Gevaccineerde honden hoesten meestal korter en minder hard, hebben zelden koorts en komen vrijwel nooit bij een longontsteking uit. Een hond die kort na de neusenting een paar dagen niest of licht hoest, reageert op het vaccin zelf; dat is normaal en gaat vanzelf over. Wordt hij echt ziek of houdt het langer dan een week aan, dan bel je de dierenarts.

Gaat kennelhoest vanzelf over? Verloop en duur

Meestal wel. Een gezonde volwassen hond hoest één tot drie weken en knapt dan zonder behandeling op. De incubatietijd is kort: twee tot tien dagen na besmetting begint de hoest, vaak van de ene dag op de andere. De eerste week is de hoest het ergst. Daarna wordt hij minder en komt hij alleen nog bij opwinding, trekken aan de lijn of na het drinken.

Je hond blijft langer besmettelijk dan hij hoest. Reken op twee weken na de laatste hoestbui voordat hij weer veilig tussen andere honden kan; bij een bacteriële infectie kan dat langer zijn. Houd hem in die tijd weg van de speelweide, het pension en de hondenschool.

Duurt het langer dan drie weken, wordt de hoest nat en rochelend, of krijgt je hond koorts en wordt hij sloom, dan is het geen gewone kennelhoest meer. Dan zit de infectie dieper, en bij pups en oude honden is een longontsteking dan geen zeldzaamheid.

Wat doe je bij kennelhoest?

Bel bij een verdenking altijd even de dierenarts, ook als je hond verder fit is. De dierenarts stelt vast of het kennelhoest is en niet iets anders dat hetzelfde klinkt, en beoordeelt of een behandeling nodig is. Bij een milde kennelhoest is dat meestal niet zo; bij een bacteriële infectie, koorts of benauwdheid bepaalt de dierenarts wat er nodig is. Zeg bij het maken van de afspraak dat je kennelhoest vermoedt. Dan kun je buiten de wachtkamer wachten en besmet je hond geen andere honden.

Direct naar de dierenarts bij: snel of moeizaam ademen, een blauwe of grijze tong, koorts, niet eten of drinken, een hond die slap wordt, en bij elke hoestende pup jonger dan vier maanden.

Wat je zelf kunt doen

• Gebruik een tuig in plaats van een halsband. Druk op de luchtpijp zet een hoestbui in gang.
• Rust. Geen lange wandelingen, geen rennen, geen spelen met andere honden. Hijgen droogt de keel uit en maakt de hoest erger.
• Houd de lucht vochtig en rookvrij. Een droge, verwarmde kamer en sigarettenrook prikkelen de keel. Laat je hond even meezitten in een stomende badkamer.
• Zorg dat hij drinkt. Water verzacht de keel; zet meerdere bakken neer als hij weinig drinkt.
• Vermijd prikkels die een bui uitlokken: blaffen aan het raam, opwinding bij de deur.
• Geef geen hoestdrank of pijnstillers voor mensen. Paracetamol en ibuprofen zijn giftig voor honden.
• Houd hem twee weken na de laatste hoestbui uit de buurt van andere honden.

Kennelhoest voorkomen

• Overleg met de dierenarts over de kennelhoestvaccinatie, zeker als je hond naar het pension, de dagopvang of de hondenschool gaat. Veel pensions eisen hem. De neusenting werkt snel en kan ook bij pups.
• Laat de enting ruim voor het pensionverblijf zetten, niet de dag ervoor.
• Houd een hoestende hond thuis. Kennelhoest verspreidt zich vooral via honden die er "alleen een beetje" last van hebben.
• Beperk stress rond een verhuizing of pensionverblijf: vast ritme, bekende mand.
• Houd je hond fit: goed gewicht, dagelijks beweging, in de winter niet urenlang in koude droge lucht.
• Deel geen waterbakken op drukke uitlaatplekken; neem eigen water mee.